مزاج شناسی
موضوعات داغ

ارکان اربعه

ارکان اربعه چیست؟

ارکان اربعه

ارکان اربعه مفاهیمی بنیادین و کلیدی در طب سنتی ایران هستند. حکما و فیلسوفان ایرانی بر این اعتقاد بودند که این عناصر ۴ گانه تشکیل دهنده تمامی اجسام هستند.

هر آنچه در طبیعت وجود دارد اعم از گیاهان و حیوانات و اشیا و آب و هوا و غیره همگی از اجزای بسیار کوچکی به نام رکن بوجود آمده اند. به رکن، اسطقس هم میگویند و کلا ۴ نوع رکن داریم: آب، آتش، هوا، خاک که به این رکن ها ارکان ۴ گانه یا ارکان اربعه میگویند.

  • خاک سنگینی مطلق است و مزاج آن سرد و خشک است
  • آب دارای مزاج سرد و تر است
  • هوا دارای مزاج گرم و تر است
  • آتش دارای مزاج گرم و خشک است

مزاج ارکان اربعه

آب: دارای مزاج سرد و تر است و سردی آن بیشتر غالب است.
آتش: دارای مزاج گرم و تر است و گرمی آن بیشتر غالب است.
خاک: دارای مزاج سرد و خشک است و خشکی آن بیشتر غالب است.
هوا: دارای مزاج گرم و تر است و تری آن بیشتر غالب است.

کیفیات فاعله:

  • سردی
  • گرمی

کیفیات منفعله:

  • تری
  • خشکی

ویژگی ارکان اربعه این است که قابل تجزیه نیستند ولی قابل تقسیم به اجزای کوچکتر هستند.

ارکان اربعه قابل مشاهده و لمس و حس در دنیای مادی نیستند. آب و آتش و خاک و هوا در واقع نمادی از ارکان اربعه هستند چون بیشترین تشابه را به آنها دارند. برای مثال آبی که وجود دارد قابل تجزیه به اکسیژن و هیدروژن است و نمیتواند رکن محسوب شود.

کیفیت یک جسم بسته به این است که به چه مقدار از ارکان اربعه ترکیب شده است. مثلا در در یک جسم آب بیشتر تاثیر داشته باشد آن جسم مادی خصوصیات آب را که شامل سردی و تری است را بیشتر از کیفیات دیگر خواهد داشت، سردی کیفیت فاعله است و تری یا رطوبت کیفیت منفعله است.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا